چپ کوک بودن صدا چیست و چگونه آن را تشخیص دهیم؟ ( حتما بخوانید ! )

, , ,
چپ کوک بودن صدا چیست؟!
چپ کوک و راست کوک بودن به تفاوت فرکانس صدای ساز یا انسان‌ها و زیر و بمی آن می‌گویند.
به گونه‌ای که صدای خانم‌ها که دارای تنالیته و فرکانس زیر است
را در دسته‌ی چپ کوک و صدای آقایان که بم است را در دسته‌ی راست کوک قرار می‌دهند.
 اصوات موسیقی به دو دسته‌ی زیر و بم تقسیم می‌شوند.
بعضی از اصوات کاملا بم هستند بعضی دیگر زیر هستند
و برخی صدا‌ها حالتی بین این دو را دارند.
 تقسیمات صدایی در موسیقی بر اساس بم و زیر حالت های مختلفی را دارد که  در ادامه با مبحث
آن ها شرح میدهیم.
تقسیمات صدای انسان

تقسیمات صدای انسان

بر اساس زیر و بمی

 

از زیر‌ترین تا بم‌ترین صدای انسان در موسیقی را به شش دسته‌ی زیر تقسیم می‌کنند.

۱. سوپرانو: صدای زیر زنانه و خردسالان را سوپرانو می‌گویند.

به عبارت دیگر زیرترین و پرکاربرد‌ترین صدا در موسیقی آوازی است.
دامنه‌ی صوتی محدوده‌ی سوپرانو از نت دو زیر خط اول حامل،
تا نت دو بالای پنج خط حامل را شامل می‌شود.

۲. متسوسوپرانو: صدای متوسط زنانه را متسو سوپرانو می‌گویند.

کمی بم‌تر از سوپرانو است. دامنه‌ی صوتی بخش متسو سوپرانو
از لا زیر خط اول حامل، تا لا بالای خط پنجم حامل را شامل می‌شود.
برای نمونه‌ی این جنس صدا می‌توان به صدای قمر و روح انگیز از زنان

و صدای ابوالحسن خان اقبال آذر از مردان اشاره کرد.

۳. آلتو یا کنترآلتو (contr alto): صدای بم زنانه را کنترآلتو می‌گویند.

به عبارت دیگر بم‌ترین صدا در خانم‌ها را آلتو می‌گویند. دامنه‌ی صوتی
بخش آلتو از نت فا زیر خط اول حامل تا نت فا روی خط پنجم حامل را شامل می‌شود.

خوب است که بدانیم بیشتر خانم‌های آواز خوان ایرانی صدایی از نوع آلتو دارند .

۴. تنور: صدای زیر مردانه را تنور می‌گویند. دامنه‌ی صوتی بخش تنور

از نت دو زیر خط اول تا نت دو بالای خط پنجم حامل را شامل می‌شود.
ولی صدا دهی آن یک اکتاو بم‌تر از صدای سوپرانو است.
برای نمونه‌ی این جنس صدا می‌توان گفت که اکثر آواز خوانان

مرد ایرانی مثل استاد تاج اصفهانی و استاد محمدرضا شجریان دارای صدای تنور هستند.

۵. باریتون: صدای متوسط مردانه را باریتون می‌گویند.

دامنه‌ی صوتی بخش باریتون از نت لا زیر خط اول حامل تا نت

لا بالای خط پنجم حامل بوده، ولی صدا دهی آن یک اکتاو بم‌تر از صدای متسو سوپرانو است.

۶. باس: صدای بم مردانه را باس می‌گویند. به عبارتی بم‌ترین صداست.

دامنه‌ی صوتی بخش باس از نت فا زیر خط اول حامل تا نت فا روی خط پنجم حامل بوده،

ولی صدا دهی آن یک اکتاو بم‌تر از بخش آلتو است. صدای استاد محمد نوری در این محدوده است.

 

شش مورد بالا تقسیمات صدایی در موسیقی به صورت جزئی را نشان می‌دهد.
ولی به طور کلی صدای موسیقی ایرانی را می‌توان به دو بخش کلی چپ و راست تقسیم کرد.
اصطلاح چپ را به صدا‌هایی در محدوده‌ی فرکانس خانم‌ها و کودکان نسبت می‌دهند
و اصطلاح راست را به صدا‌های در محدوده‌ی فرکانس آقایان نسبت می‌دهند.
به عبارت دیگر صدا‌های زیر را چپ و صدا‌های بم را راست می‌نامند.
ولی این نسبت نامگذاری ثابت و همیشگی نیست و استثنا هم دارد.
مثلا بعضی آقایان می‌توانند صدایی در محدوده‌ی فرکانس چپ داشته باشند
مثل صدای زنده یاد استاد ایرج بسطامی که با صدای چپ تناسب بیشتری داشت.
در اینجا برای شما یک کار از استاد ایرج بسطامی قرار داده ایم تا کاملا با مفهوم چپ کوک آشنا بشوید.
چپ کوک بودن صدا

چپ کوک بودن صدا

و اما چپ کوک و راست کوک به چه معناست!

واژه‌ی کوک برای کوک سازی است که قرار است با آن آواز خوانده شود.
به عبارتی کوک ساز برای صدای خانم‌ها را چپ کوک و برای صدای آقایان را راست کوک می‌گویند.
به عبارتی دیگر اگر یک دستگاه را با نتی شروع به زدن و خواندن کنیم
و خواننده از عهده‌ی اجرای تمام صدا‌ها بر آمد گوییم صدای راست یا چپ دارد.

دلیل نام گذاری چپ کوک بودن صدا چیست ؟

برای دلیل نامگذاری چپ کوک و راست کوک اختلاف نظر زیاد است.

برخی می‌گویند این نامگذاری از ساز تار و سه تار آمده است

( حتی در مورد سنتور نیز این مورد صادق است).

به طوری که اگر نوازنده ساز را در دست بگیرد، سیم‌های

بم ساز در طرف راست و سیم‌های زیر ساز در طرف چپ نوازنده قرار می‌گیرد.

به همین دلیل صداهای زیر را چپ و صداهای بم را راست می‌گویند.

برخی دیگر دلیل نامگذاری را از نحوه‌ی کوک کردن ساز توجیه می‌کنند،

به طوری اگر هنگام کوک کردن گوشی ساز را به سمت چپ بچرخانیم صدا زیر می‌شود

و اگر به سمت راست بچرخانیم صدا بم می‌شود. به همین دلیل صداهای زیر را چپ و صداهای بم را راست می‌گویند.

مطالب مرتبط

آکاپلا یعنی چه

آکاپلا یعنی چه و چه فرمی از موسیقی می باشد؟ ( حتما بخوانید !)

, ,
آکاپلا  (Acappella)شکلی از موسیقی آوازی یک یا چندنفره است که برای اجرا بدون همراهی ساز ساخته می‌شود. این فرم نقطهٔ مقابل کانتاتا است که در آن موسیقیِ سازی آواز را همراهی می‌کند. در اینجا یک نمونه از آکاپلا ایرانی برای شما قرار داده ای…
چپ کوک بودن صدا چیست

چپ کوک بودن صدا چیست و چگونه آن را تشخیص دهیم؟ ( حتما بخوانید ! )

, , ,
چپ کوک بودن صدا چیست؟! چپ کوک و راست کوک بودن به تفاوت فرکانس صدای ساز یا انسان‌ها و زیر و بمی آن می‌گویند. به گونه‌ای که صدای خانم‌ها که دارای تنالیته و فرکانس زیر است را در دسته‌ی چپ کوک و صدای آقایان که بم است را در دسته‌ی راست کوک قرار م…
کتاب هنرترمولو اثر رضا محجوبی نیا

اصول اولیه خوانندگی و آماده سازی صدا در سبک های مختلف خوانندگی

,
اصول اولیه خوانندگی را در این مقاله برای شما در سایت ردیف تی وی به اشتراک گذاشته ایم. نحوه ی قرار گیری فک مورد اول اصول اولیه خوانندگی   کمتر دیدم شخصی به هنگام اواز خواندن دهان و فک خود را بیشتر از حد معمول باز کند.سعی کنید اوازی را با باز کردن ده…
استرس خواندن در جمع

استرس خواندن در جمع و 8 راه مقابله با آن در سایت موسیقی ردیف تی وی

,
استرس خواندن در جمع و 8 راه مقابله با آن با دهان بس ته فریاد نکشید! خوانندگانی که با دهان بسته می‌خوانند معمولاً به میزان ماکزیمم کیفیت صدای خود نمی‌رسند. قانون دو انگشتی را فراموش نکنید، اگر می‌توانید دو انگشت خود را در هنگام…
صدا سازی در موسیقی

صدا سازی در موسیقی چگونه است و متد های آن کدام است؟

,
صدا سازی در موسیقی و متد های آن را در ادامه برای شما به اشتراک گذاشته ایم. موفقیت را امروز می توان یک تکنولوژی دانست. ترکیبی از دانش و هنر که منجر به دستیابی به یک هدف والا می شود و آن یک هدف را همه ی ما با عنوان موفقیت می شناسیم. …
گرم كردن صدا قبل از خواندن

4 تکنیک در خوانندگی در سایت موسیقی ردیف تی وی | Radiftv.com

,
4 تکنیک در خوانندگی را در پایین برای شما قرار داده ایم : اولین تکنیک در خوانندگی کنترل هماهنگ بلندی صدا و فاصله از میکروفن خواننده حرفه ای وقتی آرام و نرم می خواند به میکروفن نزدیک می شود و هرچه صدایش را بالاتر می برد از آن دورتر …
تمرین تقویت حنجره

تمرین تقویت حنجره و تمرین حنجره برای خوانندگی در سایت ردیف تی وی

,
تمرین تقویت حنجره را در این مقاله آموزشی دنبال کنید. ‍‍ منظور از حنجره و صدای قوی چیست؟ منظور صدای بلند یا فریاد نیست، بلکه منظور حنجره و صدایی می باشد کهآ پرقدرت و پر نیرو است. که اگر برنامه ای را اجرا کرد، خسته نشده و تواناییش…
گرم كردن صدا قبل از خواندن

گرم كردن صدا قبل از خواندن با خوردن آب زیاد صحیح است ؟

,
گرم كردن صدا قبل از خواندن با خوردن آب زیاد حین تمرین مساوی با  از بین بردن حنجره! در بسیاری از موارد خوانندگان آماتور حین تمرین مدام از آب برای برطرف کردن خشکی صدا و احیانا گرم کردن حنجره استفاده میکنند. اما آیا واقعا این عمل بازدهی مفیدی ب…

آواز شناسی در موسیقی ایرانی وربع پرده در موسیقی ایرانی

,

آواز شناسی و آشنایی با آن در سایت ردیف تی وی.

آواز شناسی

آواز شناسی

به دوازده نیم پرده ی متساوی که الفبای صوتی موسیقی بین الملی را تشکیل می دهد گام میگوییم.

در واقع می توان گفت که تمام ترکیب های موسیقی غربی

مثل موسیقی آلمانی ، موسیقی انگلیسی و آمریکایی و غیره با این 12 نیم پرده تشکل می شوند.

اما در موسیقی شرقی و ایرانی بین صدا های نیم پرده ای صدا های دیگر نیز وجود دارد که به آنها ربع پرده گفته میشود.

اساتید موسیقی غربی اتفاق نظر دارند که در یک گام موسیقی

بیش از 12 نیم پرده نیم پرده های بیشتر وجود ندارد و صدای ربع پرده

که در موسیقی ایرانی می باشد را صدایی نا هنجار و فالش می دانند.

در کل باید یه شما بگیم که وجود نیم پرده در موسیقی سنتی ما نشان از قوی بودن

و با اصالت بودن موسیقی ما می باشد .

وجود ربع پرده ها از آن جهت برای اساتید موسیقی غربی قبل قابل فهم و فالش است که آنها با آن موسیقی ارتباط بر قرار نکرده اند

اما برای ما ایرانی ها به دلیل انکه این صداها برای ما عادی و طبیعی است ، بسیار قابل فهم و عادی می باشد.

پس یادمون نره که در آواز شناسی  موسیقی ایرانی ربع پرده وجود دارد که در موسیقی غربی وجود ندارد.

به عنوان یک تذکر باید به شما بگوییم که اگر شما در موسیقی ایرانی ، آوا ها و آهنگ هایی رو میشنوید

که در هیچ موسیقی دیگر نشنیده اید

به دلیل  وجود ربع پرده ها در موسیقی ایرانی می باشد.

مثلا آواز دشتی و حس و حال دشتی در هیچ موسیقی غربی وجود ندارد

و دلیل آن هم فقط به خاطر وجود ربع پرده ها در موسیقی می باشد.

در مقالات بعدی به طور مفصل راجب آواز های موسیقی ایرانی صبحت خواهیم کرد.

خريد ويولن مناسب و نحوه انتخاب ویولن خوب چیست ؟

,

خريد ويولن و انتخاب ویولن مناسب و پارامتر های انتخاب ویولن خوب در سایت موسیقی ردیف تی وی  اگر قصد خرید ویولن دارید و میخواهید که خودتان به تنهایی ویولن بخرید باید نکات زیر را در نظر بگیرید یادتون باشه که لزوما بالا بودن قیمت ویولن نشانه ی خوب بودن آن ویولن نیست. ممکن هست […]

دستگاه ماهور چیست؟ و چگونه آن را تشخیص دهیم ؟

شنیدم رفتی و یاری گرفتی خدانکند گریزان گشتی و ره بیزاری گرفتی خدا نکند تورفتی و غم تو آمد دل مرا پر خون کرد رخ مرا گلگون کرد آه ازدل سنگت عزیز دلم آه از دل سنگت وفا بادگران جفا با من میان همه چرا با من ای زیبا ای رعنا بیا با من ای […]

دستگاه همایون ویولن در سایت موسیقی ردیف تی وی

,

دستگاه همایون ویولن در سایت موسیقی ردیف تی وی  همین طور که میدونید شما به شرطی میتوانید در دستگاه همایون بداهه نوازی کنید که گوش شما با دستگاه همایون آشنایی داشته باشد. در اینجا برای شما کلیپ هایی در دستگاه همایون قرار میدهیم. چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست سخن شناس نه‌ای دلبرا […]

دستگاه موسیقی چیست ؟

, ,

دستگاه موسیقی چیست ؟ دستگاه موسیقی عبارت است از توالی نظام یافتة قراردادی نمونه‌ها و الگوهای موسیقایی، که در حوزة تُنال “Tonal” آن دستگاه ترتیب یافته است” به طور کلی، هر دستگاه، از نغمه‌هایی تشکیل می‌شود و هر نغمه، شامل تعدادی گوشه است. گوشه، کوچک‌ترین واحد سازندة هر دستگاه موسیقی است و در واقع، “اگر […]

چهارگاه چیست؟ و چگونه آن را تشخیص دهیم ( آموزش توسط سعید بیاتی )

,

چهارگاه چیست؟ در پاسخ این سوال ( چهارگاه چیست؟  ) باید به شما بگیم که یکی از دستگاه های اصلی موسیقی ایرانی می باشد که دارای یک کلید اصلی و اساسی می باشد که در فیلم بالا توسط سعید بیاتی توضیح داده شده است.

تصنیف چیست ؟ ( مقاله از سری مقالات موسیقی ایرانی سایت ردیف تی وی )

, , ,

تصنیف چیست ؟ معمول‌ترین و رایج‌ترین قطعات ساخته شده در موسیقی سنتی تصنیف است که وزن متریک “Metric” دارد . در واقع می توان گفت یک 6/8 سنگین که دارای ریتم است. در تفاوت بین ترانه و تصنیف در ساده ترین تعریف بهتر است بگوییم تصنیف نزد ما ایرانیان آهنگی است ریتمیک بر اساس موسیقی […]

رنگ در موسیقی ایرانی چیست و چگونه تفاوت چهارمضراب و پیش درآمد بفهمیم

,

رنگ در موسیقی ایرانی ( تهیه شده توسط سعید بیاتی ) در این مقاله قصد داریم تا شما رو به سه اصطلاح در موسیقی سنتی ایرانی آشنای کنیم . اولین اصطلاح که به تعریف آن می پردازیم تعریف چهارمضراب در موسیقی ایرانی  می باشد. به قطعه هایی که دارای تمپو ( سرعت ) بالا هستند که ضربی […]